Red, Black & Green چرک نویس های یک شنونده آماتور جاز

Thursday, September 22, 2011

Myself When I'm Real



Charles Mingus : Piano

آهنگ که به هیچ عنوان شبیه دیگر کارهای مینگوس نیست. بار اول که این آهنگ رو توی یوتیوب شنیدم به هیچ وجه نمی تونستم باور کنم که برای مینگوس باشه. حتی رفتم و سرچ کردم تا مطمئن شم. از یکی هم پرسیدم که به نظرت این آهنگ مال کیه و اسم یه پیانیست ایرانی رو برد.

نکته ی اول اینکه بر خلاف دیگر کارهای مینگوس تنها ساز موجود پیانو هستش که نوازندش خود مینگوسه. مینگوسی که ساز تخصصیش ارکستره ... یه رهبر ارکستر که البته عمدتا تو گروههاش بیس میزنه و نه پیانو. البته خوب طبیعیه که کسی مثل مینگوس یه آلبوم سولو بده ... کما اینکه دوک الینگتون هم آلبومی مثل Money Jungle داره ... یه تریو که خودش پیانو میزنه، مینگوس بیس و مکس روچ درامز. از طرف دیگه خود مینگوس هم پیش اومده که وسط کنسرت به مدتی طولانی تک نوازی بیس داشته باشه ... مثل کنسرت 1964 کرنل که Sophisticated Lady رو تنها به همراهی پیانو نواخت. نکته ی اصلی این آهنگ تم متفاوت اونه که در نگاه اول به هیچ عنوان، نه تنها شبیه کارهای مینگوس نیست، بلکه به هیچ عنوان مثل دیگر کارهای جاز هم نیست. جملات به کار رفته تو آهنگ اصلا جملات معمول جاز نیست. از غافلگیریها و بالا و پایین رفتن­ها و تغییر ناگهانی آکوردها خبری نیست. به زبون بهتر میشه گفت که موسیقی بر خلاف دیگر آثار جاز تا حدودی قابل پیشبینیه. (البته این موضوع به هیچ عنوان از ارزش کار کم نمی کنه) و این در حالیه که کاملا حس بداهه نوازی رو منتقل می کنه. اگر کارهای واقف مصطفی زاده رو شنیده باشید متوجه منظورم میشید. مصطفی زاده نوازنده­ ی پیانویی اهل آذربایجان بود که موسیقی جاز رو با موسیقی مقامی آذربایجان تلفیق کرد و به نظر من یکی از موفق ترین افراد در زمینه­ی تلفیق جاز هستش. از اونجاییکه موسیقی آذربایجان به موسیقی ایران بسیار نزدیکه درک این موضوع برای ما ایرانیها بسیار ساده خواهد بود و میتونید تلفیق رو به یکی از بهترین انواعش درک کنید. (احتمالا توی یه پست هم راجع به جاز تلفیقی می نویسم) موسیقی مصطفی زاده تمی بسیار شرقی داره و در عین حال صد در صد موسیقی جاز محسوب میشه. این آهنگ مینگوس هم بسیار منو یاد کارهای اون انداخت. جملاتی که مینگوس در این آهنگ مینوازه به گوش ایرانی خیلی آشناست، به خصوص ریز نوازیهای پیانو که خیلی به پیانونوازی ایرانی شبیهه.

ولی در عین حال وقتی چندین بار به آهنگ گوش بدی ردپاهایی از آلبوم Black Saint and the Sinner Lady و در کل مینگوس رو میتونی توش پیدا کنی. و مهمتر از اون وقتی آهنگ دوم از آلبوم Let My Children Hear My Music رو گوش کنی میتونی ریشه این آهنگ رو در بیاری. ترک دوم این آلبوم یه نام ایتالیایی داره و دقیقا ورژن گروه نوازی همین آهنگه. و از اونجاییکه ساز اصلی مینگوس گروهی از نوازنده هاس، میتونیم بگیم که این ورژن آهنگ شاید درک بهتری از منظور مینگوس توی آهنگ Myself When I’m Real به ما بده. در این ورژن دیگه از ریزنوازی های پیانو خبری نیست و جای اونها رو سازهای بادی و بعضا گیتار گرفتن. از پیوستگی موسیقی اندکی کم شده و بیشتر حالت جاز به خودش گرفته. خلاصه کل قضیه با هم موسیقی رو بیشتر نزدیک به آلبوم Black Saint and the Sinner Lady کرده و شنونده این بار به جای اینکه موسیقی شرقی رو توی آهنگ حس کنه، موسیقی جنوب اروپا رو توی اون حس میکنه.

این بحث تاییدی دوباره بود بر دو نکته. اولا ساز تخصصیه مینگوس نه پیانو و نه بیس ه ... مینگوس یک آهنگساز و تنظیم کننده ی نابغه ی جاز ه و ساز اون گروه نوازنده های اونه. و دوم اینکه موسیقی شرقی نزدیک به موسیقی جنوب اروپاست.

در هر صورت آهنگ Myself When I’m Real کماکان آهنگ بسیار زیباییه که میتونم بگم ما ایرانیها بسیار می تونیم ازش لذت ببریم. این آهنگ به همراه 10 تکنوازی پیانوی دیگه از مینگوس توی آلبوم Mingus Plays Piano ضبط شده و پیشنهاد میشه، نه به عنوان اولین آلبوم از مینگوس، بلکه پس از شنیدن چند آلبوم دیگه از مینگوس گوش داده بشه.


http://www.youtube.com/watch?v=IHY2AMNnrFQ


Followers